Floortime Terapisi

Floortime, çocuğun gelişimini yalnızca belirli bir beceriyi öğretmek üzerinden değil; ilişki kurma, iletişim, ortak dikkat, problem çözme, oyun, duygu düzenleme ve sosyal katılım gibi alanları birlikte ele alan gelişimsel ve ilişki temelli bir yaklaşımdır.

Floortime denildiğinde çoğu kişinin aklına yerde oyun oynamak gelir. Ancak yaklaşımın özü yalnızca çocukla yerde oturup oyun oynamak değildir. Buradaki temel amaç, çocuğun ilgisini takip ederek onunla anlamlı bir etkileşim kurmak, iletişim döngülerini artırmak ve çocuğun gelişimsel kapasitesini desteklemektir.

Örneğin çocuk arabalarla oynamayı seviyorsa terapist veya ebeveyn bu oyuna dışarıdan bir görev eklemek yerine önce çocuğun ilgisine katılır. Daha sonra oyunu küçük değişikliklerle genişletir. Arabanın önüne bir engel koymak, sırayla arabayı sürmek, “benimki nereye gitti?” gibi merak uyandıran küçük durumlar oluşturmak çocuğun bakmasını, tepki vermesini, problem çözmesini ve iletişimi sürdürmesini destekleyebilir.

Floortime yaklaşımında amaç çocuğun yalnızca komutlara uyan bir katılımcı olması değil, etkileşimin aktif bir parçası haline gelmesidir.

Floortime Terapisi Nedir?

Floortime, DIR modeli içerisinde kullanılan bir uygulama yaklaşımıdır. DIR; Developmental, Individual Differences, Relationship-Based kelimelerinin baş harflerinden oluşur.

Bu üç temel alan Floortime yaklaşımının mantığını açıklar.

Gelişimsel boyut: çocuğun hangi gelişimsel basamakta olduğunu anlamayı hedefler. Çocuğun ilişki kurması, dikkatini sürdürmesi, karşılıklı iletişime katılması, problem çözmesi ve daha karmaşık düşünceler oluşturması gibi beceriler değerlendirilir.

Bireysel farklılıklar: her çocuğun dünyayı farklı şekilde algıladığını kabul eder. Bazı çocuklar sese karşı hassas olabilir, bazıları yoğun hareket arayabilir, bazıları dokunmaya farklı tepkiler verebilir. Bir çocuğun görsel bilgiyi işlemesi güçlü olabilirken başka bir çocuk sözel bilgiyi anlamakta daha rahat olabilir.

İlişki temelli yaklaşım: gelişimin büyük ölçüde insan ilişkileri ve karşılıklı etkileşim içerisinde desteklenebileceği fikrine dayanır.

Bu nedenle Floortime terapisi sırasında terapist, çocuğun ilgisini ve motivasyonunu bir başlangıç noktası olarak kullanır. Çocuğun sevdiği aktiviteler üzerinden iletişim kurulur ve oyun zamanla daha karmaşık hale getirilir.

Floortime’da önemli olan yalnızca “çocuk ne oynuyor?” değildir. Daha önemli olan sorular şunlardır:

• Çocuk oyuna bir yetişkini dahil ediyor mu?
• Birlikte geçirilen zamanı sürdürebiliyor mu?
• Yetişkinin yaptığı değişikliğe tepki veriyor mu?
• İsteklerini nasıl ifade ediyor?
• Problemle karşılaştığında çözüm arıyor mu?
• Karşılıklı iletişim kaç tur devam ediyor?
• Duygularını paylaşabiliyor mu?
• Oyuna yeni fikirler ekleyebiliyor mu?

Bu nedenle Floortime, özellikle sosyal iletişim, ortak dikkat ve ilişki kurma alanlarını desteklemeyi hedefleyen çocuklarda tercih edilen yaklaşımlardan biridir.

Floortime Terapisinin Aşamaları

Floortime yaklaşımında çocuğun gelişimi basamaklar şeklinde ele alınır. Bu basamakların amacı çocuğu bir kalıba sokmak değil, çocuğun hangi gelişimsel kapasitede desteğe ihtiyaç duyduğunu anlamaktır.

Her çocuk bu aşamalarda aynı hızda ilerlemez. Ayrıca bir çocuk bazı alanlarda daha ileri bir düzeydeyken başka bir alanda daha fazla desteğe ihtiyaç duyabilir.

1.Regülasyon ve Dünyaya İlgi

İlk basamaklardan biri çocuğun çevresine dikkat verebilmesi ve düzenlenmiş bir durumda kalabilmesidir.

Çocuğun oyun oynayabilmesi, iletişim kurabilmesi veya yeni bir şey öğrenebilmesi için öncelikle çevresinde olup bitenlere açık olması gerekir.

Bazı çocuklar çok hızlı uyarılabilirken bazı çocukların etkileşime katılması için daha fazla duyusal girdiye ihtiyacı olabilir.

Bu aşamada terapist çocuğun;

• dikkatini nasıl topladığını,
• hangi uyaranlara duyarlı olduğunu,
• hangi aktivitelerin onu düzenlediğini,
• hangi durumlarda etkileşimden uzaklaştığını

gözlemler.

Amaç çocuğu masada uzun süre oturtmak değil, çocuğun ilişkiye ve çevresine daha hazır hale gelmesini sağlamaktır.

2. İlişki Kurma ve Bağlanma

Bu aşamada çocuğun yetişkinle keyifli bir birliktelik kurabilmesi önemlidir.

Göz teması burada tek ölçüt değildir. Asıl önemli olan çocuğun yetişkine yönelmesi, sesine tepki vermesi, bir oyunu paylaşması veya birlikte geçirilen zamandan keyif almasıdır.

Örneğin çocuk baloncukları seviyorsa terapist baloncukları kullanarak birlikte gülme, bekleme, isteme ve tekrar etme gibi etkileşimler oluşturabilir.

Bu aşamanın temel hedefi çocuğa “benimle oyna” demek değil, çocuğun “seninle olmak keyifli” deneyimini yaşamasıdır.

3. İki Yönlü İletişim

Bu aşamada karşılıklı iletişim döngüleri üzerinde çalışılır.

Bir iletişim döngüsü oldukça basit olabilir:

1. Çocuk oyuncağa bakar
2. yetişkin oyuncağı uzatır
3. çocuk gülümser
4. yetişkin tepki verir.

Burada sözel konuşma şart değildir.

Jest, bakış, mimik, ses, beden hareketi veya sözcükler iletişim döngüsünün bir parçası olabilir.

Amaç çocuğun iletişimi başlatması ve karşı tarafın tepkisine yeniden cevap vermesidir.

Zaman içerisinde tek bir iletişim döngüsünden daha uzun ve karşılıklı bir iletişim akışına geçilmesi hedeflenir.

4. Karmaşık İletişim ve Problem Çözme

Bu basamakta çocuk yalnızca basit tepki vermekle kalmaz; bir amacı gerçekleştirmek için daha fazla iletişim kullanmaya başlar.

Örneğin sevdiği oyuncak kapalı bir kutunun içindeyse çocuğun yetişkine bakması, kutuyu uzatması, işaret etmesi veya yardım istemesi bir problem çözme sürecinin parçası olabilir.

Terapist burada çocuğun yerine problemi hemen çözmez.

Çocuğun düşünmesine, yardım istemesine ve iletişimi sürdürmesine fırsat verir.

Bu süreç;

• problem çözme,
• motor planlama,
• ortak dikkat,
• iletişim,
• esneklik

gibi birçok alanı birlikte destekleyebilir.

5. Sembolik Oyun ve Fikirlerin Kullanılması

Çocuk gelişimi ilerledikçe oyun yalnızca nesneleri kullanmaktan çıkıp daha hayali hale gelebilir.

Örneğin bir blok araba olabilir, oyuncak ayı acıkabilir veya çocuk doktorculuk oyunu kurabilir.

Sembolik oyun; çocuğun fikirlerini, duygularını ve yaşadığı deneyimleri oyun içerisinde ifade etmesini sağlar.

Bu aşamada terapist çocuğun oyununu genişletmeye yardımcı olabilir.

Örneğin çocuk oyuncak bebeği yatırıyorsa terapist “Bebek neden uyumuyor acaba?” diyerek oyuna yeni bir fikir ekleyebilir.

6. Mantıksal ve Duygusal Bağlantılar Kurma

Daha ileri gelişimsel düzeylerde çocuk fikirler arasında bağlantı kurmaya başlar.

“Neden?”, “sonra ne oldu?”, “o neden üzüldü?” gibi sorular anlam kazanmaya başlar.

Bu dönemde çocuk yalnızca hayali oyun kurmaz; oyundaki olaylar arasında neden-sonuç ilişkisi de oluşturabilir.

Örneğin:

• “Bebek düştüğü için ağlıyor.”
• “Araba bozulduğu için tamirciye gidiyor.”

Bu tür oyunlar sosyal düşünme, duygu anlama ve problem çözme becerilerini destekler.

Floortime Terapisini Kimler Uygulayabilir?

Floortime yaklaşımı, bu alanda gerekli eğitimi almış profesyoneller tarafından uygulanabilir. Uygulayıcının yalnızca çocuk gelişimi hakkında bilgi sahibi olması değil, DIR/Floortime yaklaşımının temel prensiplerini ve gelişimsel basamaklarını doğru şekilde kullanabilmesi önemlidir.

Floortime yaklaşımıyla çalışan profesyoneller arasında;

• ergoterapistler,
• dil ve konuşma terapistleri,
• psikologlar,
• çocuk gelişimi alanında çalışan uzmanlar,
• özel eğitim uzmanları,
• ilgili eğitimleri tamamlamış farklı disiplinlerden profesyoneller yer alabilir.

Burada önemli olan yalnızca meslek unvanı değildir. Uygulayıcının Floortime yaklaşımına yönelik eğitim, uygulama ve süpervizyon sürecinden geçmiş olması önemlidir.

Ayrıca Floortime yalnızca terapistin çocukla yaptığı bir seans değildir.

Ebeveynler de uygun yönlendirme ile Floortime yaklaşımının bazı prensiplerini günlük yaşamda kullanabilir.

Örneğin çocuğun oyununa katılmak, ilgisini takip etmek, oyuna küçük problemler eklemek, iletişim fırsatları oluşturmak ve çocuğun verdiği tepkilere karşılık vermek ailelerin günlük yaşam içerisinde kullanabileceği yaklaşımlardır.

Bu nedenle Floortime sürecinde aile katılımı oldukça değerlidir.

Floortime Terapisi Kimler İçin Uygundur?

Floortime Terapisi; iletişim, sosyal etkileşim, oyun becerileri ve duygusal gelişim alanlarında desteğe ihtiyaç duyan birçok çocuk için uygulanabilir.

En sık;

• Otizm Spektrum Bozukluğu
• Gelişimsel gecikme
• Sosyal iletişim güçlüğü yaşayan çocuklar
• Dikkat ve etkileşim süresi kısa olan çocuklar
• Oyun becerileri sınırlı olan çocuklar
• Duygularını ifade etmekte zorlanan çocuklar için tercih edilmektedir.

Bunun yanında herhangi bir tanısı bulunmayan ancak akranlarıyla oyun kurmakta zorlanan, iletişimi başlatmayan veya karşılıklı etkileşimi sürdürmekte güçlük yaşayan çocuklar da Floortime yaklaşımından fayda görebilir. Her çocuğun gelişim süreci farklı olduğu için terapi planı da bireysel ihtiyaçlara göre hazırlanır.

Floortime Terapisi Nasıl Uygulanır?

Floortime Terapisi, çocuğun ilgisini çeken oyunlar üzerinden ilerleyen doğal bir etkileşim sürecidir. Terapist önce çocuğu gözlemler, ilgi alanlarını ve iletişim kurma biçimini anlamaya çalışır. Daha sonra çocuğun oyununa dahil olarak karşılıklı etkileşim başlatır ve bu etkileşimi adım adım geliştirir.

Seanslar sırasında amaç oyunu yönlendirmek değil, çocuğun başlattığı iletişimi zenginleştirmek ve yeni etkileşim fırsatları oluşturmaktır. Çocuğun problem çözmesi, sıra alması, ortak dikkat kurması, duygu paylaşımı yapması ve iletişimi sürdürebilmesi oyun içinde doğal olarak desteklenir.

Terapi boyunca çocuğun gelişim hızına saygı gösterilir. Zorlayıcı ya da baskı oluşturan yöntemler yerine, güvenli ve keyifli bir öğrenme ortamı oluşturulması hedeflenir.

Floortime Terapisi Etkili Bir Yaklaşım mıdır?

Floortime üzerine yapılan çalışmalar, özellikle sosyal iletişim, ebeveyn-çocuk etkileşimi ve bazı gelişimsel beceriler açısından olumlu sonuçlar bildirmiştir.Ancak herhangi bir terapi yaklaşımında olduğu gibi Floortime için de “her çocukta kesin sonuç verir” demek doğru değildir.

Çocuğun ihtiyaçları, gelişimsel profili, eşlik eden durumları ve uygulamanın kalitesi sonuçları etkileyebilir. Floortime’ın güçlü yönlerinden biri, çocuğun doğal motivasyonunu kullanmasıdır. Çocuk bir aktiviteye ilgi duyduğunda öğrenmeye ve iletişime katılması çoğu zaman daha kolay olabilir. Örneğin trenlerle oynamayı seven bir çocukla iletişim çalışmak için treni kaldırıp başka bir materyal vermek yerine, tren oyununu etkileşim için kullanmak daha işlevsel olabilir.
Bu yaklaşım çocuğa “benim istediğim oyunu oyna” demekten çok, “senin dünyana gireyim ve oradan birlikte ilerleyelim” anlayışına dayanır.

Bununla birlikte Floortime’ın etkinliği değerlendirilirken tek başına yaklaşımın adı yeterli değildir.
Terapistin deneyimi, çocuğa uygun hedef belirlenmesi, ailenin sürece katılımı ve gerektiğinde farklı disiplinlerle birlikte çalışılması da önemlidir.

Floortime Terapisi Süreci Nasıl Planlanır?

Floortime Terapisi her çocuk için farklı planlanır. İlk görüşmede çocuğun gelişim düzeyi, iletişim becerileri, oyun davranışları, duyusal özellikleri ve aileden alınan bilgiler birlikte değerlendirilir. Bu değerlendirme sonrasında çocuğun ihtiyaçlarına uygun hedefler belirlenir.

Terapi süreci yalnızca seanslardan oluşmaz. Ailenin sürece aktif olarak katılması Floortime yaklaşımının en önemli parçalarından biridir. Çünkü çocuk en fazla zamanı ailesiyle geçirir ve günlük yaşam içinde kurulan doğal etkileşimler gelişimi destekleyen en değerli fırsatlardır.

Seanslar boyunca çocuğun gelişimi düzenli olarak takip edilir ve hedefler ihtiyaçlara göre güncellenir. Amaç, çocuğun yalnızca terapi ortamında değil; evde, okulda ve sosyal yaşamda da iletişim kurabilen, oyun oynayabilen ve ilişkilerini sürdürebilen bir birey olarak gelişimini desteklemektir.

Floortime Terapisi kaç yaşındaki çocuklar için uygundur?

Floortime yalnızca belirli bir yaş grubuna ait bir yaklaşım değildir.

En sık erken çocukluk döneminde kullanılsa da temel prensipleri çocuğun veya bireyin gelişimsel seviyesine göre farklı yaşlarda uygulanabilir.

Özellikle küçük çocuklarda Floortime’ın oyun temelli yapısı oldukça doğal bir ortam sunar. 2–6 yaş arasındaki çocuklarda ortak dikkat, oyun, ilişki kurma ve iletişim gibi becerileri desteklemek amacıyla sıklıkla kullanılabilir. Ancak daha büyük çocuklarda da Floortime prensiplerinden yararlanılabilir.

Burada önemli olan çocuğun takvim yaşı değil, gelişimsel kapasitesidir. Örneğin 8 yaşındaki bir çocuk karşılıklı iletişimde zorlanıyor, oyun sırasında esneklik göstermiyor veya duygularını anlamlandırmakta güçlük yaşıyorsa Floortime yaklaşımı çocuğun yaşına uygun aktivitelerle kullanılabilir.

Daha büyük çocuklarda yerde oyuncaklarla oynamak yerine;

• masa oyunları,
• hikaye oluşturma,
• rol yapma,
• problem çözme,
• sosyal senaryolar,
• ortak ilgi alanları

üzerinden etkileşim kurulabilir.

Bu nedenle Floortime’da “kaç yaşında?” sorusundan önce “çocuğun gelişimsel olarak hangi düzeyde olduğu?” sorusuna bakmak daha anlamlıdır.

Floortime Terapisinde Amaç Nedir?

Floortime’ın amacı çocuğun belli davranışları ezberlemesini sağlamak değildir. Daha temel hedefler vardır:

Çocuğun;

• insanlarla ilişki kurabilmesi,
• iletişimi başlatabilmesi,
• karşılıklı etkileşimi sürdürebilmesi,
• duygularını paylaşabilmesi,
• yeni fikirlere açık olabilmesi,
• problem çözebilmesi,
• oyununu geliştirebilmesi,günlük yaşamda daha aktif katılım gösterebilmesi

desteklenmeye çalışılır.

Bu nedenle Floortime sürecinde küçük görünen bazı değişiklikler oldukça değerli olabilir. Daha önce yetişkinin varlığını fark etmeyen bir çocuğun oyuna davet etmesi, daha önce sadece istediği şeyi alan bir çocuğun bekleyip yardım istemesi veya kısa süren bir oyunun birkaç dakika karşılıklı devam etmesi önemli gelişimsel kazanımlar olabilir.

Floortime’da benim için en önemli noktalardan biri çocuğun ilgisini bir engel olarak değil, ilişki kurmak için bir kapı olarak görmektir. Çocuk arabaları seviyorsa arabadan uzaklaştırıp başka bir görev vermek yerine önce o arabanın yanına giderim. Çocuğun dünyasına girdikten sonra oyuna küçük değişiklikler, problemler ve iletişim fırsatları ekleyerek etkileşimi genişletmek çok daha anlamlı olabilir.

Floortime Terapisi ile Ergoterapi Aynı şey midir? Ergoterapinin Yeri Nedir?

Hayır. Floortime Terapisi ve ergoterapi aynı uygulama değildir ancak birçok durumda birbirini tamamlayabilir. Ergoterapi; günlük yaşam becerileri, duyusal işlemleme, motor gelişim, dikkat ve bağımsızlığı destekleyen geniş bir çalışma alanına sahiptir. Floortime ise iletişim, sosyal etkileşim ve duygusal gelişimi destekleyen ilişki temelli bir yaklaşımdır. Çocuğun ihtiyaçlarına göre bu iki yaklaşım birlikte planlanabilir.

Floortime ve ergoterapi bazı çocuklarda birbirini tamamlayan iki yaklaşım olarak kullanılabilir.

Ergoterapist çocuğun;

• duyusal işlemleme,
• motor planlama,
• postüral kontrol,
• ince ve kaba motor becerileri,
• günlük yaşam becerileri,
• oyun ve katılım

alanlarını değerlendirirken Floortime yaklaşımını sosyal iletişim ve ilişki kurma sürecini desteklemek için kullanabilir.

Örneğin hareket arayışı yüksek bir çocukla salıncakta çalışırken yalnızca vestibüler girdi vermek yerine, terapist hareketin içerisine ortak dikkat, bekleme, sıra alma ve iletişim fırsatları ekleyebilir.

Çocuk “bir daha” diye işaret ettiğinde, terapist bekleyebilir, göz teması veya jest için alan açabilir ve bu küçük anı karşılıklı iletişime dönüştürebilir.

Bu noktada aktivite yalnızca duyusal bir çalışma olmaktan çıkar; duyusal, motor ve sosyal etkileşim alanlarını birlikte destekleyen bir sürece dönüşür.

Floortime Terapisi Kaç Seans Sürer?

Floortime terapisi için her çocukta geçerli olan belirli bir seans sayısı vermek mümkün değildir.

Çünkü terapi süresi;

1. çocuğun yaşına,
2. gelişimsel özelliklerine,
3. sosyal iletişim becerilerine,
4. duyusal özelliklerine,
5. oyun becerilerine,
6. terapiye katılımına,
7. ailenin sürece katılımına,
8. eşlik eden diğer gelişimsel ihtiyaçlara

göre değişebilir.

Bazı çocuklarda kısa sürede karşılıklı oyun ve iletişimde belirgin ilerlemeler görülebilirken bazı çocukların gelişimi daha uzun süreli destek gerektirebilir.

Bu nedenle Floortime sürecini “10 seansta biter” veya “20 seansta sonuç verir” gibi kesin sayılarla açıklamak doğru değildir.

Benim için daha anlamlı olan, belirli aralıklarla şu soruları yeniden değerlendirmektir:

• Çocuğun iletişim döngüleri arttı mı?
• Ortak dikkat süresi gelişti mi?
• Etkileşim daha uzun sürdürülebiliyor mu?
• Oyun çeşitlendi mi?
• Çocuk yeni fikirlere daha açık hale geldi mi?
• Problem çözme becerileri gelişti mi?
• Günlük yaşamda aileyle etkileşiminde değişiklik var mı?

Terapi planı bu gözlemler doğrultusunda güncellenir.

Floortime yaklaşımında çoğu zaman yalnızca seans süresi değil, çocuğun günlük yaşam içerisinde ne kadar kaliteli etkileşim yaşadığı da önemlidir.

Bu nedenle aileye verilen günlük yaşam önerileri terapi sürecinin önemli bir parçasıdır.

Floortime Terapisinde Ailenin Rolü Nedir?

Floortime’ın önemli özelliklerinden biri ebeveynlerin terapi sürecine dahil olabilmesidir. Çünkü çocuk yalnızca haftada bir veya iki terapi seansında gelişmez.

Asıl öğrenme fırsatlarının büyük bölümü evde, oyun sırasında, yemek yerken, hazırlanırken veya günlük yaşamın diğer anlarında ortaya çıkar.

Ailelere;

• çocuğun ilgisini takip etme,
• oyuna nasıl katılabilecekleri,
• iletişim fırsatlarını nasıl artırabilecekleri,
• çocuğun verdiği küçük iletişim sinyallerini nasıl fark edebilecekleri,
• oyunu nasıl genişletebilecekleri,
• problem çözme fırsatlarını nasıl oluşturabilecekleri

konusunda rehberlik edilebilir.

Örneğin çocuk sürekli aynı oyuncağı çeviriyorsa aileye “oyuncağı elinden alın” demek yerine, çocuğun ilgisine nasıl katılabilecekleri ve bu ilgiyi nasıl karşılıklı bir oyuna dönüştürebilecekleri gösterilebilir.

Bu yaklaşım ailelerin günlük yaşam içerisinde daha fazla anlamlı etkileşim fırsatı oluşturmasına yardımcı olabilir.

Floortime Terapisi evde uygulanabilir mi?

Evet, Floortime yaklaşımının bazı temel prensipleri ev ortamında uygulanabilir ve aslında evde geçirilen doğal zamanlar bu yaklaşım için oldukça değerli fırsatlar sunar. Ancak burada önemli olan nokta, evde yapılan uygulamaların terapistin yürüttüğü profesyonel sürecin yerine geçmesi değil, onu desteklemesidir.

Floortime’ın temelinde çocuğun ilgisini takip etmek, onunla ilişki kurmak, iletişim fırsatları oluşturmak ve oyunu zamanla genişletmek vardır. Bu nedenle aileler günlük yaşamın içinde birçok doğal anı Floortime yaklaşımıyla değerlendirebilir.

Örneğin çocuk arabalarla oynamayı seviyorsa ebeveyn hemen yeni bir oyun önermek yerine önce çocuğun oyununa katılabilir. Arabayı sırayla sürmek, yolu kapatmak, “Aa, araba geçemiyor” diyerek küçük bir problem oluşturmak veya çocuğun yardım istemesi için biraz beklemek etkileşimi artırabilir.

Aynı şekilde baloncuk üflemek, top oynamak, hamurla oynamak, mutfakta birlikte vakit geçirmek veya çocuğun sevdiği bir şarkıyı kullanmak da karşılıklı iletişim fırsatlarına dönüştürülebilir.

Evde Floortime uygulanırken ailelerin şu noktalara dikkat etmesi faydalı olabilir:

• Çocuğun ilgisini takip etmek,
• Oyuna zorla yön vermemek,
• Çocuğun iletişim girişimlerini fark etmek,
• Bakış, jest, ses veya kelimelere karşılık vermek,
• Oyunu küçük değişikliklerle genişletmek,
• Çocuğa problem çözmesi için fırsat tanımak,
• Etkileşimi eğlenceli ve doğal tutmak,
• Çocuğun duyusal ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmak.

Burada amaç çocuğa sürekli soru sormak veya her oyunu bir “öğretim çalışmasına” çevirmek değildir. Floortime’ın en önemli özelliklerinden biri, ilişkinin ve karşılıklı keyfin korunmasıdır.

Örneğin çocuk bir oyuncağı sürekli döndürüyorsa ebeveyn oyuncağı hemen elinden almak yerine önce çocuğun ilgisine katılabilir. Daha sonra oyuncağın hareketine küçük bir değişiklik ekleyerek çocuğun tepkisini bekleyebilir. Bu küçük beklemeler bile karşılıklı iletişim döngüsünün başlamasına yardımcı olabilir.

Floortime ve Oyun Terapisi Arasındaki Farklar Nedir?

Floortime ile oyun terapisi dışarıdan bakıldığında birbirine benzeyebilir. Her ikisinde de oyun önemli bir araçtır. Ancak amaçları, teorik altyapıları ve uygulama biçimleri farklıdır. Floortime daha çok gelişimsel ve ilişki temelli bir yaklaşımdır.

Çocuğun;

• ortak dikkat,
• karşılıklı iletişim,
• sosyal etkileşim,
• problem çözme,
• sembolik oyun,
• duygu düzenleme

gibi gelişimsel kapasitelerini desteklemeyi hedefler.

Oyun terapisi ise psikoterapötik bir yaklaşım olarak çocuğun duygularını, yaşadığı deneyimleri ve iç dünyasını oyun aracılığıyla ifade etmesini destekleyebilir. Örneğin yoğun kaygı, travmatik deneyimler, davranışsal zorluklar veya duygusal güçlükler yaşayan bir çocukta oyun terapisi farklı hedeflerle kullanılabilir.

Floortime’da terapist çocuğun gelişimsel düzeyini takip eder ve etkileşimi bilinçli şekilde genişletir. Oyun terapisinde ise kullanılan modele göre terapist daha yönlendirici veya daha takip edici bir rol üstlenebilir.

Kısaca söylemek gerekirse:

Floortime’da oyun, gelişimsel ve sosyal iletişim becerilerini desteklemek için kullanılan bir ilişki alanıdır. Oyun terapisinde ise oyun, çocuğun duygularını ve yaşantılarını ifade etmesini sağlayan terapötik bir araç olabilir.

Bu nedenle iki yaklaşım birbirinin alternatifi olmak zorunda değildir. Bazı çocuklarda farklı ihtiyaçlar doğrultusunda farklı profesyoneller tarafından birlikte kullanılabilir.

Floortime Terapisi ile ABA aynı yöntem midir?

Hayır, Floortime ve ABA aynı yöntem değildir. Her ikisi de özellikle otizmli çocuklarla çalışırken karşımıza çıkabilen yaklaşımlardır; ancak temel anlayışları, hedef belirleme biçimleri ve uygulama yöntemleri birbirinden farklıdır.

Floortime, gelişimsel ve ilişki temelli bir yaklaşımdır. Çocuğun ilgisini takip etmeyi, onunla anlamlı bir ilişki kurmayı ve bu ilişki üzerinden iletişim, ortak dikkat, oyun, problem çözme ve duygu düzenleme becerilerini desteklemeyi amaçlar.

ABA (Applied Behavior Analysis / Uygulamalı Davranış Analizi) ise davranışın nasıl oluştuğunu ve çevresel etkenlerle nasıl değiştiğini inceleyen davranış temelli bir yaklaşımdır. Belirlenen beceriler sistemli şekilde öğretilir, davranışlar gözlemlenir ve ilerleme ölçülebilir verilerle takip edilir.

Floortime ve ABA Arasındaki Temel Farklar:

En belirgin farklardan biri, çocuğa nasıl yaklaşıldığıdır.

Floortime’da çoğu zaman çocuğun ilgisi başlangıç noktasıdır. Terapist çocuğun oyununa katılır, ilişki kurar ve bu etkileşim içerisinden yeni iletişim fırsatları oluşturur. Örneğin çocuk arabalarla oynamayı çok seviyorsa terapist bu ilgiyi kullanarak sıra alma, bekleme, yardım isteme, ortak dikkat ve problem çözme gibi becerileri oyunun içine yerleştirebilir.

ABA yaklaşımında ise belirli bir hedef beceri daha yapılandırılmış biçimde ele alınabilir. Çocuğun bir yönergeyi takip etmesi, belirli bir beceriyi öğrenmesi veya bir davranışın sıklığının değişmesi sistematik olarak çalışılabilir ve performans kayıt altına alınabilir.

Hedefler Açısından Farklılıklar:

Floortime’da hedefler genellikle çocuğun gelişimsel kapasitesi ve ilişki kurma becerileri üzerinden belirlenir.

Örneğin:

• Ortak dikkatin artması,
• Karşılıklı iletişimin uzaması,
• Oyunun çeşitlenmesi,
• Problem çözme becerisinin gelişmesi,
• Duygusal paylaşımın artması,
• Sosyal etkileşimin güçlenmesi

gibi alanlara odaklanılabilir.

ABA’da ise hedefler daha davranışsal ve ölçülebilir biçimde tanımlanabilir.

Örneğin:

• İstenen davranışın sıklığının artması,
• Belirli bir becerinin öğrenilmesi,
• Yönerge takibinin geliştirilmesi,
• İşlevsel iletişim becerilerinin artırılması,
• Günlük yaşam becerilerinin öğretilmesi

gibi hedefler ele alınabilir.

Oyun Kullanımı Açısından Farklılık:

Her iki yaklaşımda da oyun kullanılabilir; ancak oyunun işlevi farklı olabilir.

Floortime’da oyun genellikle ilişkinin kendisi ve gelişimsel ilerleme için temel alanlardan biridir. Terapist çocuğun oyununa girer ve oyunun içinden etkileşimi genişletir.

ABA’da oyun, belirli becerilerin öğretildiği veya pekiştirildiği bir araç olarak kullanılabilir.

Bu yüzden dışarıdan bakıldığında iki yaklaşımda da çocuk oyun oynuyor gibi görünse de terapistin oyunu kullanma amacı farklı olabilir.

Çocuğun İlgi Alanı Nasıl Kullanılır?

Floortime’ın temel özelliklerinden biri çocuğun ilgisini takip etmektir. Çocuğun sevdiği bir aktivite, terapinin başlangıç noktası olabilir. Amaç çocuğun ilgisini ortadan kaldırmak değil, bu ilgiyi ilişki ve iletişim kurmak için kullanmaktır.

ABA’da da çocuğun ilgi alanları kullanılabilir; ancak bunlar bazen motivasyonu artırmak veya bir becerinin öğrenilmesini desteklemek amacıyla pekiştirici olarak kullanılabilir.

Floortime ve ABA Birlikte Kullanılabilir mi?

Bu iki yaklaşımı her zaman birbirinin tamamen karşıtı olarak görmek doğru değildir. Bir çocuğun ihtiyaçları tek bir yöntemle sınırlı olmayabilir. Bazı çocuklar sosyal iletişim ve ilişki kurma alanında Floortime yaklaşımından yararlanırken, belirli günlük yaşam veya öğrenme becerilerinde daha yapılandırılmış yöntemlere ihtiyaç duyabilir.

Burada önemli olan “hangi yöntem daha iyi?” sorusundan çok, “bu çocuğun şu anda hangi beceride, hangi tür desteğe ihtiyacı var?” sorusudur. Aynı tanıya sahip iki çocuğun ihtiyaçları birbirinden oldukça farklı olabilir. Bu nedenle terapi planı çocuğun gelişimsel profiline, iletişim biçimine, duyusal özelliklerine ve günlük yaşam ihtiyaçlarına göre bireyselleştirilmelidir.

Floortime mı ABA mı?

Bu soruya her çocuk için geçerli tek bir cevap vermek doğru değildir. Floortime daha çok ilişki, sosyal iletişim, duygusal gelişim ve gelişimsel basamaklar üzerinden ilerlerken; ABA daha çok davranış, öğrenme ve ölçülebilir beceri kazanımı üzerine yapılandırılır.

Bir çocuğun terapi sürecini seçerken yalnızca yöntemin adına bakmak yerine;

• Çocuğun ihtiyaçları,
• Yaşı,
• İletişim düzeyi,
• Oyun becerileri,
• Davranışsal özellikleri,
• Duyusal ihtiyaçları,
• Günlük yaşam becerileri,
• Ailenin öncelikleri

birlikte değerlendirilmelidir.

Floortime ve ABA’yı “biri doğru, diğeri yanlış” şeklinde karşılaştırmak yerine, hangi yaklaşımın hangi çocukta hangi hedef için uygun olduğunu değerlendirmeyi daha doğru buluyorum. Benim için asıl önemli olan yöntem değil, çocuğun gelişimini destekleyen, anlamlı ve günlük yaşama yansıyan kazanımlar elde etmektir.

Floortime Seans Ücreti Ne Kadar?

Floortime seans ücretleri için herkes adına geçerli sabit bir rakam vermek mümkün değildir. Ücretler; seansın gerçekleştirildiği şehir, uzmanın mesleki deneyimi ve eğitimleri, seans süresi, uygulamanın yapıldığı merkez ve çocuğun ihtiyaçlarına göre planlanan terapi sürecine bağlı olarak değişebilir.

Floortime seans ücretleri zaman içerisinde ve hizmet alınan yere göre değişebildiği için web sitesinde sabit bir fiyat belirtmek yerine güncel ücret bilgisinin doğrudan uzman veya merkezden alınması daha doğru olacaktır.

Benimle gerçekleştirilecek değerlendirme ve terapi seanslarının güncel ücretleri hakkında bilgi almak için iletişime geçebilirsiniz. Böylece yalnızca ücret bilgisini değil, çocuğunuzun ihtiyaçlarına göre nasıl bir değerlendirme ve terapi süreci planlanabileceğini de konuşabiliriz.

Bir terapi sürecini değerlendirirken yalnızca seans ücretine değil; değerlendirme kalitesine, belirlenen hedeflere, aileyle kurulan iş birliğine ve çalışmaların çocuğun günlük yaşamına ne kadar yansıdığına bakılmasını önemli buluyorum. Amaç mümkün olduğunca fazla seans yapmak değil, çocuğun ihtiyacına uygun ve anlamlı bir terapi süreci oluşturmaktır.